dr_orhan_cevahiroglu_10
Galerimizi gezmek ister misiniz? Her hastaya yapılan tedavi farklıdır. Online iletişim sayfamızdan, bize ulaşabilirsiniz.
SORU : Dogumdan 21 yasina kadar ortodonti hakkinda nelere dikkat etmeliyiz ?(benim imtihan sorumdu)

CEVAP :

 ORTODONTI insan hayatinda dogumdan önce baslayan yasamla birlikte süren gelisen ve degisen canli bir bilim dalidir.hayat devam etdikçe ortodonti bilimi yaninizdadir ama biz tedavilnin yasi yoktur derken bir tarafdan da  yasam süresince bazi dilimler vardirki o dönemlerde dikkat edecegimiz bilmemiz gereken bazi öenmli ve faydaki  hususlari özetledik..

A-DOGUM: Bebek dogdugunda mutlaka damagi kontrol edilmelidir. Emzirilen süt bebegin burnundan geliyorsa sert veya yumusak damakta bir yarik olabilir. Veya bu durumun daha belirgin oldugu dudak yarigi da bulunabilir bebekte. Ya da benzer bir sendromla dogmus olabilir. Bu durumda ortodontistler bu bebeklere ilk müdahale eden kisilerdendir. Zira acilen bir beslenme plagi plagi yapilarak damaktaki yarik suni olarak kapatilir ve bebegin anesteziyi ve ileri cerrahi islemleri kaldirabilecegi bir kilo ve yasa gelmesi beklenir. Bu tür hastalarda dislerde mutlaka düzensizlikler olabileceginden ve bir dizi cerrahi islem gerekeceginden mutlaka kontrol altinda olmalari gerekir.
B-0-5 YAS:
Bu dönemde çocuklarin belli araliklarla süt disleri sürmeye baslar. Disler ilk sürdükleri andan itibaren dis firçalama aliskanliginin edinilmesi gerekir. Biberonla uyumamalarini tercih ediyoruz çocuklarin. Çünkü dislerde kalan süt, disleri çürütüyor. Tabii ki fazla seker de tüketilmemeli. Çürük/tükürük aktivite testleri ile çocugun çürüge olan egilimi belirlenebilir ve bu konuda özen arttirilabilir. Çünkü bu dönemde süren disler en az 6-8 yil daha agizda kalarak alttan sürecek olan daimi dislerin yerini koruyacaklardir. Erken çürüyüp erken çekilmeleri düzensizliklere neden olacaktir. Mutlaka dis hekimine her yil kontrole gidilerek süt dislerinde bir sorun olup olmadigi takip edilmeli.
Geniz eti, bademcik, alerjik rinit gibi bazi sebeplerle çocuklar geceleri agiz açik uyuyabilirler veya gündüz de agiz açik konumda durabilirler. Bu durumun asiri olup olmadigi kulak burun bogazci tarafindan saptanmalidir. Burun kullanilmamasi nedeniyle sürekli açik duran agiz damak darligina ve uzun yüze neden olur. Çene yüz gelisiminin %60’a yakini bu dönemde tamamlandigi ve yüz kemiklerimizin de sekillenmesinin kaslarimizin fonksiyonlarindan etkilendigi düsünülürse bu dönem sekillenmemiz açisindan önem tasiyor.
En geç 4 yasina dek süt dislerinin hepsi sürmüs olmalidir. (20 adet) Süt disleri arasinda küçük araliklar olmasi normal, hatta istenen bir durumdur. Zira alttan gelecek daimi disler daha genis ve büyüktür. 5 yasindaki bir çocugu ilk ortodontik muayenesine de götürebilirsiniz. Bu dönemde dikkat edilmesi gereken bir konu da artik parmak emme, dil itme, dudak emme, yalanci emzik gibi aliskanliklarin sürmesinin normal olmadigidir. Öncelikle telkin, olmuyorsa aliskanlik kirici bir takim aygitlarla bu kötü fonksiyonlarin önüne geçilmelidir.
C-6 YAS:Bu yasta ilk daimi disler sürer. Alt orta kesiciler düserek yerini sürekli iki keser dis alir. Altta ve üstte süt dislerinin en arkasindan da her bir kadranda birer tane olmak üzere toplam 4 adet 6 yas disi sürer. Bu azi dislerin birbirine dogru sekilde kilitlenmesi çok önemlidir. Erken süt azi çekimi olmussa üst alti yas disleri öne kayar ve dis arkini simdiden küçültürler. Dis hekimi bu yasta bu dislerin birbiriyle iliskisinden ileride olusabilecek bozukluklari tahmin edebilir. Görünürde bir problem yokmus gibi durdugu için çogunlukla bu dönem ihmal edilir.
Diger yandan 6 yas disleri agizda en uzun kalacak disler olduklarindan çok iyi korunmalari gerekir genellikle süt disi zannedildikleri için pek önemsenmezler ve ilk çürüyen dislerimiz olurlar. Çürüge egilimli bir agizda çukur yapisi derin disler varsa ileriki yaslarda çürümemeleri için bu derin çukurlari kapatan fissür örtücü denen bir madde uygulanmasi gerekecektir.
D-7.YAS: Üst orta kesici dislerin sürmeye basladigi dönemdir. Bu disler sürerken dikkat edilecekler; disler isirma pozisyonunda iken üst dislerin alt çenenin gerisinde kalip kalmadigi, 1mm den daha aralikli sürüp sürmedigi, alt çenenin çok ilerisinde veya birbirinin üzerine binecek sekilde sürüp sürmedigidir. Bazen dislerin biri önde biri arkada sürer. Erken temaslar nedeniyle çenelerin asimetrik bir sekilde kapatilip kapatilmadigi kontrol edilmelidir. Alt çene açilip kapanirken bir kayma olmamalidir. Üst çenenin geride oldugu ya da alt çenenin ileride oldugu durumlar hele ailesel bir egilim de varsa mutlaka en geç bu yasta tedaviye alinmalidir.
E-8YAS: Üst yan kesicilerin sürme zamanidir. Genelikle dikkatli ebeveynler telasla çocuklarini bu dönemde bize getirirler. Çünkü üst çenede bir darlik söz konusu ise bu disler ya sürecek yer bulamaz ya da darlik miktarina göre damak veya dudak tarafinda sikismis olarak sürer. Üst çenenin hafifçe genisletilmesi ile problem tamamen çözülebilir. Alt kesici dislerde de çaprasikligin görülür hale geldigi bir dönemdir. Alt yan kesiciler normal olarak dil tarafinda sürer ve zamanla dil itmesi ile öne hareket eder ancak alt çene darligi da asiri ise bu dönem alt çene genisletmesi yapilmasi açisindan kaçirilmamasi gereken bir dönemdir.zira 9-10 yasindan sonra yapilan alt genisletme kalici olmaz.
F-9-10-11 YAS: Bu dönem yanak tarafindaki süt dislerinin degisip yerlerini alttaki daimi dislere biraktigi dönemdir. Eger bu yaslardan önce erken süt disi çekimi yapildi ise komsu dislerin bu bosluga hareketiyle alttaki daimi disin yeri isgal edilmis olur. Bu durumda beklenen dis için yer açmak gerekebilir. Ya da yer kaybi olmamissa boslugun kapanmamasi için bir yer tutucu yapmak gerekebilir.
Bu yasta çokça görülen bir durum keser disler asiri firlak sürmüslerse çocugun düsmesi sonucu kolayca kirilmalaridir.
G-14 YAS: Büyüme ataginin gerçeklestigi bu dönem alt çene geride ise ortopedik ilerletme için en uygun zamandir. Kizlarda daha erken (11-12) baslayan bu dönemin kaçirilmamasi gerekir. Alt çenenin bu dönemde öne büyümesi stimüle edilemezse asiri gerilikleri ileriki yaslarda ancak ameliyatla düzeltebiliriz.
Diger bir önemli konu da bu dönemde beklenen daimi dislerle ilgilidir. Dis arkinin en arkasindan sürecek olan 12 yas disleri ve agiz köselerini olusturan köpek/kanin disler ile beraber agizda toplam 28 dis olmalidir. Ancak dis eksiklikleri veya fazlaliklari olabilir. Bu durumda görünür bir problem olusacaktir zaten. Eger agizda yer darligi varsa köpek disleri yukardan sürecek va asagi inemeyeceklerdir. Asagi inmeyi basarsalar bile ön bölgedeki dislerin sikisarak üstüste çikmasina sebep olacaklardir. Iste en dikkatsiz velinin bile dikkatini çekecek bir görüntü olusmustur artik ve ortodontik tedavi kaçinilmazdir.
Maalesef darlik ve çaprasiklik asiri ise çene genisletmesi yeterli olmaz ve sürmüs olan küçükazi dislerinden birini çekmemiz ve çaprasikligi bu bölgeye yaymamiz gerekebilir. Siklikla yapilan çok büyük bir hata bu dönemde yukarda kalmis bu köpek dislerinin çekilmesidir. Bu disler agizdaki kök boyu en uzun ve kuvvetli dislerdir. Agiz köselerindeki kemik destegini de sagladiklarindan stratejik önemleri bulunmaktadir. Velinin israri ile çekilmeleri son derece yanlistir.
Üst çene genisletmesi ve ilerletmesi gerekiyorsa bu dönemin kaçirilmamasinda fayda var.
H-20 YAS: Büyüme hizinin giderek azalacagi bir dönemdir. Bu dönemdeki tedaviler genellikle dislerin üzerine yapisan tellerle yapilir. Eger çenelerin konumlarini ilgilendiren bir ameliyat yapilacaksa hastamizin büyümesinin bittiginden emin oldugumuz bu dönemin sonlarini beklemeliyiz.
20 yas disleri bu dönemde sürebilir. Günümüzde genellikle gömük kaliyorlar veya yer bulamadiklari için sürmeleri problemli oluyor. Takip edilmeleri gerekir.
Bu dönemin sonundaki yaslarda genellikle artik tedavi sansi olmadigi düsünülür ki çok yanlis bir düsüncedir. Tedavi her yasta mümkündür ancak farkli teknikler ve daha düsük kuvvetler kullanilmalidir.

Bu takvimde kisiye özgü istisnalar olabilir ama bahsedilenlere dikkat edilirse pek çok sorun büyümeden ve kalici hale gelmeden halledilebilecektir.

195835
Ziyaretçi

Anasayfa | S.S.S. | Orhan Cevahiroğlu | Ortodonti | Estetik Diş Hekimliği | Önce-Sonra |  İletişim

“Site içeriğinde bulunan bilgiler destek sağlamak içindir. Hekimin hastasını  muayene etmesi, tanı ve teşhis koyması yerine geçmez.”
Sunumu yapılan  örnek vakalarının  tümü  Diş Dr. Orhan Cevahiroğlu tarafından yapılmıştır.

Bütün Hakları www.orto-dentist.com'a aittir.